Onze vorige post ging over het laatste deel van de DARE-groeimindset, uithoudingsvermogen. Nu vroegen sommige van onze lezers ons wat de oorsprong was die leidde tot de vier belangrijkste met elkaar verbonden elementen van DARE. De meeste van onze bevindingen die samenkwamen in de DARE-mentaliteit, zijn afkomstig van de grote geesten van enkele beroemde wetenschappers op het gebied van de psychologie en neurologie. De wetenschappers die onze hersenen en geest bestuderen. Laten we enkele van die inzichten met jullie delen.


Ons snel en langzaam denken

Daniel Kahneman, de Nobelprijswinnende psycholoog en bestsellerauteur van Snel en langzaam denken, beschrijft twee primaire denkstanden om informatie te verwerken en beslissingen te nemen. De eerste modus, of ‘Systeem 1’, zoals Daniel dat noemt, is de snelle. Systeem 1 is intuïtief, direct, (vaak) onbewust, automatisch en emotioneel. Helaas is het tegelijkertijd het systeem dat vaak de overhand krijgt over de langzamere, systeem 2. Systeem 1-denkers nemen hun informatie voor waar aan en hebben een sterke mening. Ze denken meestal dat ze gelijk hebben. Hun mening is gebaseerd op hun waarheid en wat zij beschouwen als onbetwistbare feiten, die vaak niet meer zijn dan een onderbuikgevoel, ervaringen en vooroordelen. Systeem 2 daarentegen is traag, rationeel, bewust, reflectief en beredeneerd. Het is gebaseerd op diep nadenken. Systeem 2-denkers bekijken de hele keten van effecten, impact en resultaten. Ze hebben de neiging om een meer holistische blik en benadering te hebben bij het oplossen van problemen. Dit type denken vraagt meer inspanning en geduld. De basis is vaak het stellen van zelden gestelde vragen, door herhaaldelijk te vragen ‘waarom?’ Weet je nog de zelden gestelde vragen waarover ik vertelde in mijn eerste blog over de DARE-mindset.

Om redenen van eenvoud hebben we de twee systemen opgesplitst in twee personen. Dit is uiteraard niet correct. Men vindt beide denkstanden in één persoon. De hedendaagse managers van ondernemingen bevinden zich echter vaak, onder druk van maatschappelijke en zakelijke verandering, in de modus van systeem 1. Ze neigen er meer naar te vertrouwen op wat we de bevestigingsbias noemen. Ze zoeken meningen, kennis, gegevens en waarheden die alleen hun bestaande opvattingen bevestigen. Ze leunen zwaar op hun beperkte heuristiek, de mentale afkortingen die de cognitieve belasting van besluitvorming verlichten. De vuistregels, gefundeerde gissingen, intuïtieve oordelen of ‘gezond verstand’. Heuristieken en biases kunnen het moeilijk maken om alternatieve oplossingen te zien of te horen of om met nieuwe ideeën te komen. De ironie is dat heuristieken en biases de neiging hebben te leunen op ervaringen uit het verleden. Het zijn juist die ervaringen die vaak niet meer van toepassing zijn in de complexe en digitale samenleving van vandaag en morgen. Dezelfde managers blijken ook vaak alleen te zijn. Vrijwel niemand durft hen nog uit te dagen in hun manier van denken en beslissen. Colleagues beschouwen het bij voorbaat als een verloren strijd. It is lonely at the top.

Groeimindset vs vaste mindset

Carol Dweck, hoogleraar psychologie aan de Stanford-universiteit, deed uitgebreid onderzoek naar de groeigerichte mindset. Haar werk uit de late jaren 80 was oorspronkelijk gericht op schoolkinderen, maar bleek, zo bleek, ook heel goed op volwassenen te kunnen worden toegepast. Dr. Dweck concludeerde dat mensen ofwel een groeigerichte mindset hebben ofwel een vaste mindset. De groei-variant betekent dat je gelooft dat je talenten niet vaststaan, maar vloeibaar zijn en voortdurend in ontwikkeling. Mensen met een groeigerichte mindset verbeteren voortdurend hun intelligentie en het vermogen om nieuwe vaardigheden te leren, door hard werken, training en doorzettingsvermogen. Ze geloven dat het leren niet stopt op het moment dat je de school of universiteit verlaat. Ze accepteren falen en verwelkomen het zelfs om vooruit te komen. De voordelen van deze mindset zijn aanzienlijk. Het maakt relaties tussen mensen veel beter, waarbij ze als team werken met de kennis dat ze samen moeten leren. Het vermindert snelle oordelen, gedijt op constructieve kritiek en brengt minder stress met zich mee. Vaste mindsets hebben de neiging om te gaan waar de minste weerstand wordt verwacht. Ze pakken eerst de makkelijke dingen aan.

Mensen met een growth mindset richten hun aandacht echter eerst op de moeilijkste onderdelen. Ze hebben ook de neiging om het grotere geheel, het einddoel, te zien en laten zich niet uit het veld slaan door (individuele) tegenslagen of mislukkingen. Het werk van Carol hielp ons bij het definiëren van de kernelementen van onze eigen growth mindset, de openheid van geest, het omarmen van uitdagingen en de gedrevenheid om eerst de grote ‘leap of faith’-vraagstukken aan te pakken, zonder te veel te leunen op Systeem 1. Een growth mindset is imperatief in een wereld waarin onzekerheid het nieuwe normaal is, waar je eerdere ervaringen en kennis minder betrouwbare gidsen voor groei zijn.

dare blog 7 min

Groeimentaliteit als overlevingsinstrument

Hoe overleef je in een wereld waarin diepe onzekerheid geen kortstondige gril is, maar een vaste eigenschap? Om te overleven en een serieuze kanshebber te zijn, moet je over een grote mentale flexibiliteit beschikken. Je zult bijna voortdurend het verleden moeten loslaten, dat wat je het beste kende, en moeten leren vertrouwd te raken met het onbekende.

Over survival gesproken, een andere grote inspiratiebron voor een growth mindset voor ons is Viktor Frankl, een Oostenrijkse neuroloog en psychiater. Viktor Frankl schreef een boek genaamd De zin van het bestaan, waarin hij zijn ervaringen deelde als gevangene in de nazi-concentratiekampen tijdens de Tweede Wereldoorlog. Frankl herinnert ons aan het belang van onze instelling terwijl we door het leven gaan. De zin van het leven is te vinden in elk moment van het bestaan. We hebben geen controle over de wereld om ons heen, maar we hebben wel controle over onze houding. Of een situatie goed of slecht is, hangt eenvoudigweg af van hoe we deze ‘zien’. Frankl laat zien dat je met een positieve instelling overal om je heen het bewijs kunt vinden dat je op de juiste weg bent. De kracht van de juiste instelling helpt je zelfs door de zwaarste situaties heen en geeft je het doorzettingsvermogen dat nodig is om te overleven. Frankl noemde zijn psychotherapeutische methode ‘logotherapie’. Ten tijde van zijn overlijden in 1997, De zin van het bestaan meer dan tien miljoen exemplaren had verkocht en in 24 talen was vertaald.


Dit is onze laatste post over de betekenis van DARE. Zoals eerder vermeld, hebben we het grootste deel van onze gedachten en ervaringen verwerkt in ons laatste boek met dezelfde naam. We horen graag jullie meningen na het lezen van het boek. Ook voeren we momenteel gesprekken voor ons volgende boek; het vervolg op DARE. Als je jouw innovatie-oorlogsverhalen wilt delen, stuur ons dan een berichtje op eric@revelx.nl of matthijs.rosman@revelx.nl.

boeken uitstraling

Maak kennis met DARE: De mindset voor succesvolle innovators in het digitale tijdperk

Leer hoe succesvolle innovators en bedrijfsleiders groei realiseren met DARE - nu Amazon's #1 best verkochte titel!


Eric de Groot

Boardroom strateeg met ongeëvenaarde creatieve denkkracht. Altijd gericht op groei. Creëert snelheid door bedrijfsmodellen te combineren met inventieve pragmatische oplossingen. Investeert langdurig in betrokkenheid.

Gerelateerde berichten

Strategieën om disruptie tegen te gaan of om een disruptor te worden

Strategieën om verstoring tegen te gaan of om zelf een verstoorder te worden

We zien hetzelfde gebeuren in de zakenwereld....

Meer lezen

Vroegtijdige waarschuwingssignalen voor verstoring

Vroegtijdige waarschuwingssignalen voor verstoring

Elke bedrijfstak kan worden ontwricht. Netflix is een beroemd voorbeeld....

Meer lezen

De grote reset erop of eronder

De grote reset: Ontwricht of word ontwricht

We leven in tijden van ongekende verandering. Om hiermee om te gaan...

Meer lezen